Στα πλαίσια του εορτασμού της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940, προσκλήθηκε στο σχολείο μας ο διακεκριμένος δημοσιογράφος των Χανιώτικων νέων, κ. Κώνστας. Παρουσίασε με αμεσότητα στους μαθητές μας τα βιώματα κρατουμένων συμπατριωτών μας, αλλά και ξένων διωκομένων από το ναζιστικό καθεστώτος, π.χ. Εβραίων, Σοβιετικών, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, καταναγκαστικής εργασίας και εξόντωσης της ναζιστικής Γερμανίας του Χίτλερ. Επρόκειτο για τις ιστορίες συνανθρώπων μας που έζησαν τη φρίκη και τον τρόμο των εν λόγω στρατοπέδων, αλλά στάθηκαν τυχεροί κι έζησαν το φως της απελευθέρωσης από τις συμμαχικές δυνάμεις Σοβιετικών, Αμερικανών, Βρετανών, Γάλλων και Καναδών κατά τα έτη 1944-1945. Μάθαμε, επίσης, την ιστορία πίσω από το μελοποιημένο από τον Μίκη Θεοδωράκη ποίημα, «Ο Αντώνης» του αυτοβιογραφικού μυθιστορήματος του Ιάκωβου Καμπανέλλη, Μαουτχάουζεν.
Καθώς ο κ. Κώνστας έχει επισκεφθεί το στρατόπεδο Μαουτχάουζεν ήδη δύο φορές σε δημοσιογραφικές αποστολές, μας εξήγησε και μας έδειξε μέσω φωτογραφιών τα τμήματα που το απάρτιζαν. Αυτό που μας έκανε επίσης εντύπωση ήταν η έντονη αντίθεση ανάμεσα στο ειδυλλιακό φυσικό περιβάλλον γύρω από το συγκεκριμένο αυστριακό στρατόπεδο συγκέντρωσης και στις απάνθρωπες, αδυσώπητες συνθήκες που βίωναν οι φυλακισμένοι. Εξαναγκάζονταν να κουβαλούν πέτρες χωρίς να έχουν το δικαίωμα να διαμαρτυρηθούν, τους έδερναν οι δήμιοί τους για οποιαδήποτε αφορμή, υποσιτίζονταν, εξοντώνονταν σε θαλάμους αερίων, ενώ κατά την τελική πράξη του δράματος, τα άψυχα, βασανισμένα από τις κακουχίες και την αδίστακτη συμπεριφορά των ναζί στρατιωτικών, σώματά τους, γίνονταν στάχτη στα κρεματόρια, την οποία εν συνεχεία απέθεταν στον Δούναβη. Μέσα από τις ιστορικές μαρτυρίες των συνεντεύξεων των απελευθερωθέντων κρατουμένων, τις οποίες μας μετέφερε ο κ. Κώνστας, συνειδητοποιήσαμε τις τραγικές καταστάσεις τις οποίες μπορεί να επιφέρει το μίσος για τον άλλον άνθρωπο, η φασιστική και η ναζιστική προπαγάνδα.
Τα προαναφερθέντα αποτέλεσαν τον θεματικό πυρήνα της σχολικής μας γιορτής, δεν παραλείψαμε, ωστόσο, να αναφερθούμε και στον Αγώνα των Ελλήνων στρατιωτών στα βουνά της ελληνοαλβανικής μεθορίου εναντίον των πολυπληθών ιταλικών στρατευμάτων, όταν ορθώς αρνήθηκε η τότε πολιτική ηγεσία της χώρας μας να παραχωρήσει την πατρίδα μας αμαχητί για τη διέλευση της φασιστικής στρατιάς του Μουσολίνι. Μαθήτριες της Β’ Λυκείου του σχολείου μας ανέγνωσαν ένα απόσπασμα από την «Πορεία προς το μέτωπο» από την ποιητική σύνθεση Άξιον εστί του Οδυσσέα Ελύτη. Τα παιδιά της χορωδίας του σχολείου μας τραγούδησαν παραδοσιακά τραγούδια της Σοφίας Βέμπο για τον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Παράλληλα, καθώς η χωρητικότητα του αμφιθεάτρου μας σε πλήθος ατόμων είναι περιορισμένη, κάποια τμήματα παρακολούθησαν αξιόλογα αφιερώματα για την εθνική επέτειο από τους καθηγητές τους εντός των αιθουσών διδασκαλίας τους.
Καταλήγοντας ως προς το περιεχόμενο της εθνικής επετείου και την απειλή που αποτελεί για την ανθρωπότητα κάθε φασιστική και ναζιστική ιδεολογία, μπορεί δυστυχώς να αποδεικνύεται συχνά στην πράξη πως ο άνθρωπος δεν μαθαίνει από τα λάθη του, όμως είναι ανάγκη τα ανθρώπινα δικαιώματα να εκπληρώνονται ουσιαστικά, διαχρονικά και διατοπικά.
Θέλουμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον κ. Κώνστα για την τιμή που μας έκανε να βρίσκεται κοντά μας και να μοιραστεί μαζί μας τις εμπειρίες του από την συγκεκριμένη έρευνα.
Και του χρόνου με υγεία και ειρήνη!
